Dzieci a przygotowania do świąt
Wielkimi krokami zbliżają się święta Bożego Narodzenia. Magiczny czas rodzinnych tradycji, gotowania wigilijnych potraw, szukania gwiazdkowych prezentów, sprzątania i przystrajania domu. Zanim zaczniemy odpoczywać doświadczamy świątecznej gorączki. Praca, codzienne obowiązki, jasełka w przedszkolu plus dodatkowe przedświąteczne zdania mogą wywoływać u nas pośpiech, napięcie, rozdrażnienie. Szczególnie, kiedy w natłoku spraw słyszymy z ust naszej Pociechy „Pobawisz się ze mną?”.
Wyznaczanie granic dziecku
Wyobraźmy sobie trzylatka, który decyduje o tym, kiedy chce iść spać, co chce jeść, o jakiej porze i w jakim miejscu. Co można powiedzieć o rodzinie, w której dziecko w ten sposób funkcjonuje? Czy oby wszystko jest w porządku? Dziecko w tym wieku jest jeszcze małe, ale z całą pewnością już teraz, to co robi, może rzutować na to, jak będzie czuło się i zachowywało w następnych latach. Przykładem może być 10 – latek, który całe swoje życie wychowywany był w tzw. bezstresowy sposób, nie mając wyznaczonych granic. Obecnie jego działanie po powrocie ze szkoły sprowadza się do grania w gry komputerowe i robi to, bo – jak sam mówi (przykład z życia wzięty) – nie bardzo wie co mógłby robić innego. Jako że nie postawiono w domu granicy, ile może grać, robił to tak długo, ile mu odpowiadało. Teraz, kiedy doszła do niego refleksja, że może mógłby robić też inne rzeczy, nie bardzo wie w jaki sposób się do tego zabrać, nie nauczył się, jak organizować swój czas.
Rola i zadania psychologa w przedszkolu
Psycholog sygnalizuje problem i podpowiada rozwiązania. Ściśle współpracuje z wychowawcami. Sposoby, formy i metody pracy z dzieckiem zawsze są omawiane z rodzicami. Warto więc posłuchać tego, co o kłopotach dziecka sądzi psycholog. Pozwala to rodzicom zobaczyć dziecko z innej strony i jest pierwszym krokiem do pokonania problemów.
O rozsądnym wychowaniu dzieci
Środowisko rodzinne, w którym się dziecko wychowuje, ma ogromny wpływ na kształtowanie się jego charakteru. Najczęściej rodzice w postępowaniu ze swoimi dziećmi powielają wzorce wychowawcze wyniesione z własnego domu rodzinnego. Jeżeli były one dobre, to odnoszą sukcesy wychowawcze, a ich dzieci łatwo nawiązują kontakty z dorosłymi i rówieśnikami, są śmiałe, odpowiedzialne, odporne emocjonalnie, radzą sobie z trudnościami. Jeżeli wzorce wychowawcze nie były dobre, napotykają na trudności z wychowaniem dzieci, które są zazwyczaj nieśmiałe, wycofane, mało zaradne życiowo. W dobie kryzysu rodziny i permanentnego pośpiechu cała rzesza rodziców nie radzi sobie z wychowaniem dzieci i popełnia podstawowe błędy wychowawcze. Najczęściej przez popełnianymi błędami są: nadmierne uleganie, niestabilność uczuciowa, brak ustalonych granic, brak konsekwencji w wychowaniu i stawianiu wymagań, stawianie wygórowanych wymagań, nadmierna opiekuńczość. Obserwując rodziców z dziećmi, można dostrzec jeszcze dwa problemy. Usuwanie wszelkich trudności, na które dziecko mogłoby napotkać, a także zaspokajanie wszystkich zachcianek dziecka. Powtarzanie takich zachowań może w przyszłości doprowadzić do braku odporności emocjonalnej, załamań w sytuacjach trudnych, problemów w podejmowaniu decyzji.
źródło: Bliżej Przedszkola, przygotowanie: Linda Hubner-Jasiura
O zapobieganiu trudnościom wychowawczym
Nie ma jedynej słusznej metody wychowania dziecka. Najważniejsze jest, jak postępujemy wobec dziecka i czy konsekwentnie przestrzegamy zasad, którymi się kierujemy.
- Zawsze należy z uwagą i spokojem wysłuchać tego co dziecko do nas mówi. Takie cierpliwe słuchanie uświadamia mu, że jest dla rodziców ważne i akceptowane.
- Należy unikać częstego wypowiadania negatywnych opinii o dziecku i ocen. Dotyczy to zarówno zachowania dziecka jak i jego działalności.
- Powinno się mówić do dzieci spokojnym, opanowanym głosem, a unikać krzyku. Krzyk przyczynia się do lękliwości, nieśmiałości, wycofania się, bierności, ucieczki lub chęci dominowania nad innymi czy też dążenie do rywalizacji.
- Nie trzeba chronić dzieci przed trudnościami dnia codziennego, porażkami itp. Rodzice tak postępujący ograniczają samodzielność dziecka, uniemożliwiają mu podejmowanie decyzji.
- Należy się powstrzymać od wypowiadania negatywnych opinii i ocen na forum. Ważne jest, by się wystrzegać głośnego wyrażania nieprzychylnych opinii wypowiadanych bezpośrednio do dziecka lub przy innych osobach- dzieciach i dorosłych.
- Konieczne jest podziwianie efektów dziecięcego działania i motywowanie do dalszego podejmowania prób rozwiązania problemu. Rolą rodziców jest zachęcanie dzieci do samodzielnego rozwiązywania problemów, wspieranie go w tym procesie, inspirowanie poprzez stwarzanie warunków do działania, mądre rozmowy, a na koniec podziwianie efektów jego starań.
- Należy wzmacniać dzieci w poszukiwaniu własnej wartości. Odbywać się to może poprzez chwalenie, jednak należy pamiętać o podkreśleniu, że dzięki temu, co zrobiło i jak się zachowało wszystkim jest teraz miło.
- Konieczne jest wspólne ustalanie granic, co wolno, a czego nie wolno robić, i sankcji za ich przekroczenie. Najlepiej jest wspólnie z dziećmi ustalić zasady, jakie będą obowiązywały w domu i konsekwencje jakie będą wynikały z powodu nieprzestrzegania ich. Należy jednak zadbać o to, aby dzieci rozumiały, to co do nich mówimy. Dlatego powinny być krótko, jednoznacznie i jasno sformułowane.
Dzieci powinny ponosić konsekwencje z powodu np. złego zachowania, nieprzestrzegania zasad i umów. Spędzanie kilku minut w samotności, aby dziecko się wyciszyło, uspokoiło, przemyślało swoje zachowanie, czy rozmowa z rodzicem, podczas której dorosły przedstawia swoje stanowisko, lub pozbawienie dziecka przyjemności, np.: ulubionej zabawki, to nie są kary których nie dało by się przeżyć. Karami, które mogą odbić się w psychice, są: poniżanie, wyśmiewanie, nadmierne krytykowanie.
źródło: Bliżej Przedszkola, przygotowanie: Linda Hubner-Jasiura
Kodeks przedszkolaka
Katalog wartości przedszkola anglojęzycznego „Mały Poliglota” w Kołobrzegu
Wartości ujęte w Katalogu:
- Kulturalny przedszkolak
- Koleżeński przedszkolak
- Samodzielny przedszkolak
- Zdrowy i bezpieczny przedszkolak
- Przedszkolak przyjacielem przyrody
- Przedszkolak kocha swoją rodzinę i zna tradycje świąt rodzinnych
- Przedszkolak dobrym Polakiem
Kulturalny przedszkolak
Działania wychowawcze:
1. Opanowanie umiejętności kulturalnego jedzenia (itp. nie mówienie z pełnymi ustami itp.)
2. Szanowanie wspólnych zabawek i odkładanie ich na swoje miejsce.
3. Rozmawianie z dziećmi na temat prostych zasad savoir-vivre, stosowanie ich w sytuacjach codziennych.
4. Poszanowanie własności i wytworów pracy kolegów.
5. Utrwalenie nawyków kulturalnego zachowania się w miejscach publicznych (w sklepie, autobusie, kinie).
6. Dostarczenie dzieciom wzorców właściwego zachowania się (postawa nauczycielki, postacie z literatury, itp.)
7. Uczenie się używania zwrotów grzecznościowych w określonych sytuacjach (dzień dobry, do widzenia, proszę, przepraszam, dziękuję
8. Spokojne i ciche zachowanie się, podczas gdy inni odpoczywają.
9. Wdrażanie dzieci do respektowania poleceń dorosłych.
10. Dbanie o higienę ciała i estetyczny wygląd.
Koleżeński przedszkolak
Działania wychowawcze:
- Opiekowanie się nowymi kolegami oraz tymi, którzy tej pomocy potrzebują.
- Zawieranie umów z dziećmi dotyczących właściwego zachowania się w przedszkolu.
- Sprawianie radości innym dzieciom przez składanie życzeń, urodzinowych.
- Dostrzeganie i przeciwstawianie się przejawom samolubstwa, dokuczania, złośliwości.
- Wyrabianie nawyku uprzejmego witania się z kolegami spotkanymi w szatni lub na podwórku (mówienie „Cześć”, „Dzień dobry”, itp.)
- Słuchanie kolegów pełniących dyżur w grupie, podporządkowywanie się ich poleceniom.
- Uczenie się właściwego zachowania podczas rozwiązywania zaistniałego konfliktu używanie zwrotów grzecznościowych, korzystanie z pomocy i doradztwa nauczycielki.
- Uczenie się oceny własnych zachowań, rozróżnianie dobra od zła (wykorzystanie literatury).
- Rozumienie, że inni mają takie same potrzeby jak ja: uczestnictwa w zabawach, korzystania z zabawek, (w związku z tym dzielenie się nimi).
- Udział w konkursach wewnątrz i międzyprzedszkolnych.